Biodynamische therapie is een lichaamsgerichte therapie. Dat wil zeggen dat de psychische gesteldheid van de cliënt benaderd wordt via het lichaam. Biodynamische therapie is gebaseerd op de biodynamische psychologie. Deze is ontwikkeld door de Noorse psychologe en fysiotherapeute Gerda Boyesen.
In de biodynamische psychologie wordt onderscheid gemaakt tussen de primaire en de secundaire persoonlijkheid. De primaire persoonlijkheid is onze onbevangen levenslust, spontaniteit, openheid om te ontmoeten. De primaire persoonlijkheid heeft basiszekerheid, stabiliteit, en de moed om eigen kwetsbaarheid en pijn te voelen. Ze heeft veerkracht en kan met tegenslagen omgaan.
Wanneer van kinds af aan de wereld te veel druk op ons uitoefent en ons niet accepteert zoals we zijn, ontwikkelen we noodzakelijkerwijs onze secundaire persoonlijkheid. Een groot deel hiervan is inherent aan de normale menselijke ontwikkeling. De secundaire persoonlijkheid werd vanuit onze kindertijd niet alleen gevormd door strategieën om ons te beschermen tegen eisen van de buitenwereld, maar zorgde er ook voor dat we innerlijke impulsen onderdrukten die zich anders tegen ons zouden kunnen keren. We ontwikkelden noodzakelijke overlevingsstrategieën waardoor de dynamiek van onze levensenergie geblokkeerd wordt. Dit vindt zijn neerslag in ons denken, in ons voelen, in ons handelen en in ons gevoel voor zingeving. De innerlijke drang van de onderdrukte impulsen om naar boven te komen, zien we als het lichamelijk aspect van het verlangen om dichter bij de primaire persoonlijkheid te komen, en ons in onze eigenheid te ontplooien.
Levensenergie
De biodynamische psychologie gaat uit van de organische verbinding van lichaam en geest, waarbij de levensenergie vrij en spontaan kan stromen en pulseren in alle lagen van ons wezen. De levensenergie manifesteert zich op verschillende niveaus in ons lichaam: compact in onze botten, krachtig stromend als we onze motorische spieren gebruiken, zacht stromend en pulserend in de vochthuishouding van ons bindweefsel en onze bloedsomloop, en in fijne subtiele trillingen in het energieveld van onze aura. Op het emotionele niveau manifesteert de levensenergie zich in gevoelens zoals vreugde, verdriet, boosheid, die zoeken naar ruimte en expressie. De subtielere energie van ons zenuwstelsel creëert een fijnmazig communicatiesysteem en maakt dat we kunnen denken, verbeelden en herinneren. In de kern van ons wezen zoeken we naar ontplooiïng van onze kwaliteiten en mogelijkheden, de intrinsieke drang van elk organisme. De levensenergie is er de brandstof voor.
We ontwikkelen ons ervarenderwijs in relatie met onze omgeving. Dit gaat gepaard met conditionering van de levensenergie. Als we deze conditioneringen kunnen herkennen en de energie die hierin gebonden is kunnen transformeren, wordt ons leven meer en meer van ons zelf in een proces dat we als thuiskomen ervaren. In de loop van onze ontwikkeling leiden die conditioneringen tot verstarring in bepaalde conclusies, aannamen, overlevingstrategieën. In ons lichaam vertalen die zich in energieblokkades in de verschillende lagen: zoals spierspanning, vloeistofdruk, blokkade in de ademhaling, pantsering in de spijsverteringsorganen.
De aandacht die naar het spijsverteringsstelstel gaat, is kenmerkend voor de biodynamische psychologie en heeft te maken met de ontdekking van Gerda Boyesen van de `psychoperistaltiek’.
Uitgangspunten van de therapie
Wanneer het moeilijk of onmogelijk is om emoties te uiten, ontstaan er gedragspatronen die aan de omgeving zijn aangepast. Soms zijn die gedragspatronen adequaat, maar niet altijd. Er kunnen ook psychische of lichamelijke blokkades door ontstaan.
Deze blokkades vormen in eerste instantie een beschermende weerstand, maar kunnen op den duur problemen opleveren. Het contact met de eigen emoties, de eigen levensenergie, gaat verloren, en er kunnen gevoelens van onzekerheid, depressie, schuld en schaamte ontstaan. Het lichaam heeft van oorsprong het vermogen om zich te herstellen na gebeurtenissen die spanning veroorzaken. Bij dit herstel spelen de darmen een belangrijke rol: deze verteren naast voedselresten ook spanningsresten van emoties. Wanneer de spanning in het organisme te hoog oploopt, stagneert de peristaltiek. Hiermee gaat het contact met het zelfregulerend vermogen verloren.
Door het losmaken van spanningen en het tot expressie brengen van ingehouden emoties kan het contact met de eigen levensenergie en het zelfregulerend vermogen worden hersteld, en kunnen er andere manieren ontstaan om met spanningen en emoties om te gaan.
Binnen de biodynamische therapie worden verschillende methoden toegepast, waaronder massagetherapie en vegetotherapie. Biodynamische therapie begint meestal met massagetherapie.
Door het oplossen van spanningen in het lichaam en het uiten van emoties wordt er energie vrijgemaakt. Zo wordt het zelfregulerend vermogen van de cliënt opnieuw geactiveerd en kunnen er andere manieren van omgaan met emoties en spanningen worden aangeleerd. Biodynamische massage therapie is een vorm van verwerken die zowel psychisch als lichamelijk is.
Biodynamische massage therapie is een vorm van bewustwording, zowel lichamelijk als psychisch. De therapeut richt zich op het losmaken van spanningen, zodat de peristaltische golven in de darmen de spanningsresten kunnen afvoeren. Er ontstaat weer ruimte in het lichaam, waardoor de ademhaling zich kan verdiepen en de geblokkeerde energie kan gaan stromen.
De therapie begint met een kort gesprek, waarin de cliënt vertelt wat er speelt in diens leven. De therapeut vraagt welke gebeurtenissen spanning opleveren, hoe de cliënt daarmee omgaat en waaraan hij of zij behoefte heeft. Op basis hiervan kiest de therapeut een massagetechniek.
Dit kan bijvoorbeeld een massage zijn die ontspant of vitaliseert.
Tijdens de massage legt de therapeut een speciale stethoscoop onder de cliënt, die de peristaltiek hoorbaar maakt. Na afloop van de massage krijgt de cliënt tijd om in rust het effect van de massage te voelen en te integreren.